Przejdź do treści Przejdź do nawigacji

HISTORIA

powrót do historii
Za „złote czasy kieleckiej sceny uważa się lata 1952 -1958, kiedy kierowali nią Irena i Tadeusz Byrscy. Teatr był wtedy najważniejszym z ośrodków regionalnych w kraju. Powstały tu takie głośne przedstawienia....

Irena i Tadeusz Byrscy

1952-1958

Kolejnym dyrektorem, na którego trzeba zwrócić uwagę, jest Tadeusz Byrski. W kierowaniu sceną pomagała mu żona Irena, podobnie jak mąż – reżyserka, aktorka i pedagog.Okres tej dyrekcji bywa nazywany „złotymi czasami” kieleckiej sceny.Celem Byrskich było tworzenie przedstawień ambitnych i odważnych, wolnych od nacisków partyjnych, śmiało i bezkompromisowo komentujących ówczesną rzeczywistość, zadających ważne pytania o rolę człowieka w społeczeństwie i jego odpowiedzialność za innych. Byrscy objęli kielecką scenę w okresie panowania w sztuce realizmu socjalistycznego. W związku z tym w repertuarze znalazły się utwory typowe dla tego czasu, narzucone przez obowiązującą politykę kulturalną. Na fali odwilży przygotowali spektakle, które przeszły do historii teatru polskiego. W 1955 roku przypomnieli długo nieobecny na polskich scenach utwór Stefana Żeromskiego „Uciekła mi przepióreczka”. W tym samym roku, w listopadzie wystawili fragmenty „Dziadów”, zanim w całości wróciły na scenę polską. W ostatnich dniach grudnia miała miejsce prapremiera polska „Pluskwy”Włodzimierza  Majakowskiego w reżyserii Byrskiej. Przedstawienie stało się wydarzeniem artystycznym w skali kraju i manifestem teatru niezależnego od polityki. Także następna prapremiera −„Komentarz do podróży Cooka”Jeana Giraudoux była nowością w polskim repertuarze. W 1957 roku Byrski planował realizację prapremiery „Ślubu”Witolda Gombrowicza. Pisarz nie zgodził się jednak na zaprezentowanie sztuki w Kielcach. Kolejnym osiągnięciem stała się prapremiera „Kaliguli”Alberta Camusa w reżyserii Byrskiego (1957) ukazująca analizę i efekty totalitaryzmu. Za dyrekcji Byrskich, w Kielcach występowało wielu wybitnych aktorów, m.in.: Anna Ciepielewska i Stanisław Niwiński. Byrscy zrealizowali marzenie o własnej szkole aktorskiej;  1 października 1955 roku rozpoczęła działalność pierwsza w Polsce trzyletnia szkoła średnia kształcąca aktorów – Studium Teatralne. Przyjęto 26 spośród 434 kandydatów. Studium ukończyło 18 aktorów, m.in. Andrzej Antkowiak, czy późniejsza aktorka Teatru Żeromskiego, Regina Redlińska. Wykładali tum.in. Władysław Tatarkiewicz, Bohdan Korzeniewski, Jacek Woszczerowicz. W tym samym czasie uruchomiono w kieleckim teatrze małą scenę. Zasługą Byrskich było także tworzenie wokół teatru środowiska ludzi zainteresowanych kulturą. Organizowali spotkania Klubu Teatralnego, na które zapraszali takie sławy, jak: Stanisław Jerschina, Artur Sandauer, czy Tadeusz Kantor.

Logo Biuletynu Informacji Publicznej